Қазақтар — орталық Азияның бай тарихы мен төл мәдениеті бар байырғы халқы. Бүгінгі таңда әлем бойынша этникалық қазақтардың жалпы саны шамамен 18-ден 20 миллионға дейін жетеді. Олардың басым бөлігі тарихи отаны — Қазақстан Республикасында тұрса да, елеулі бөлігі әлемнің 40-тан астам елінде жинақы әрі тарыдай шашырай орналасқан.
1. Әлемдік демографиялық көрсеткіш
Әлемдегі қазақтардың орналасу құрылымын үш негізгі санатқа бөліп қарастыруға болады:
- Қазақстан Республикасы: Ел халқының 70%-дан астамын (14 миллионнан астам) этникалық қазақтар құрайды.
- Шекаралас тарихи диаспоралар: Қазақстанмен шектесетін елдердегі (Қытай, Өзбекстан, Ресей, Монғолия, Қырғызстан) миллиондаған қазақтар өздерінің байырғы ата-мекенінде мекендейді.
- Алыс шетелдегі диаспора: Түркия, Еуропа елдері, Солтүстік Америка (АҚШ, Канада), Таяу Шығыс мен Австралиядағы заманауи көші-қон толқындары арқылы қалыптасқан қауымдастықтар.
2. Географиялық таралу аймақтары
Халық саны бойынша негізгі елдердің көрсеткіштері:
- Қытай Халық Республикасы: Шамамен 1.5 - 1.8 миллион (негізінен Шыңжаң-Ұйғур автономиялық ауданында).
- Өзбекстан: Шамамен 800,000 - 1 миллион.
- Ресей Федерациясы: Шамамен 600,000 (Астрахань, Орынбор, Омбы, Түмен облыстары).
- Монғолия: Шамамен 120,000 - 140,000 (негізінен Баян-Өлгей аймағында).
- Түркия, Еуропа мен Америка: Жалпы саны 100,000-нан астам белсенді диаспора өкілдері.
3. Ұлттық бірегейлік пен Жаһандық интеграция
Әлемнің әртүрлі елдерінде өмір сүріп жатқан қазақтар өздерінің ана тілін, ұлттық дәстүрлерін, музыкалық мұрасын (домбыра) және салт-дәстүрлерін сақтауға тырысады. Сонымен бірге, олар орналасқан елдерінің әлеуметтік-экономикалық, ғылыми және мәдени өміріне белсене араласып, жаһандық қазақ қауымдастығының дамуына үлес қосуда.