Ат спорты
Жамбы ату
Жамбы ату — шабандоздың мергендігін, ат үстіндегі тепе-теңдігін және асқан жылдамдығын сынайтын қазақ халқының қызықты ұлттық ат спорты ойындарының бірі. Ойынның мақсаты — шауып бара жатқан ат үстінен нысанаға (жамбыға) садақ ату.
Жамбы ату ойынының шығу тарихы мен маңызы
Жамбы ату — көшпенділер заманынан келе жатқан, жауынгерлердің ат үстіндегі мергендігі мен ептілігін шыңдау мақсатында пайда болған байырғы ойын. Ертеде бұл ойын жастарды ерлікке, шапшаңдыққа және төзімділікке баулудың маңызды құралы болған. Бүгінде жамбы ату Наурыз мейрамы, түрлі тойлар мен ұлттық ат спорты фестивальдерінің ажырамас бөлігі болып табылады。
Ойынның негізгі ережелері мен ерекшеліктері
- Қашықтық пен нысана: Ойын 100-150 метрлік арнайы жолда өтеді. Жол бойына шамамен 20-30 метр сайын нысана (жамбы) қойылады.
- Мақсат: Шабандоз атын толық шабыспен айдап бара жатып, бір бүйірге қисая, үзілмелі қимылмен нысанаға (жамбыға) садақ атуы тиіс.
- Уақыт пен дәлдік: Жарыста екі басты көрсеткіш ескеріледі: садақ атуға кеткен уақыттың қысқалығы және дәл тиген оқтардың саны. Ең аз уақытта ең көп нысанаға дәл тигізген шабандоз жеңімпаз атанады.
- Техника: Бұл ойын шабандоздан үзеңгіні мықтап ұстауды, бел мен қол бұлшықеттерінің ерекше икемділігін және атпен бір ырғақта қимылдауды талап етеді. Ат та бұл ойынға арнайы үйретілуі тиіс.
Қазіргі таңда жамбы атудан республикалық және халықаралық жарыстар өткізіліп, бұл спорт түрі жастар арасында танымал болып келеді。