Ахмет Байтұрсынұлы
Әдебиет және философия

Ахмет Байтұрсынұлы

Лингвист, ақын, ағартушы, қоғам қайраткері

1872 – 1937

Ахмет Байтұрсынұлы — қазақ тіл білімі мен әдебиеттануының негізін қалаушы, «Ұлт ұстазы» және «Алаш» қозғалысының көшбасшыларының бірі.

Ахмет Байтұрсынұлы (1872–1937) — қазақ халқының XX ғасырдағы ұлы ағартушысы, ғалымы, публицисі және саяси қайраткері. Ол заманауи қазақ әліпбиінің негізін қалап, ұлттық матбуғаттың дамуына зор үлес қосты.

Өмірбаяны және ағартушылық жолы

Ол Торғай уезінде дүниеге келген. Орынбордағы муғалімдер мектебін бітіргеннен кейін ауылдық мектептерде сабақ беріп, халықты ағарту ісіне белсене араласты. 1913 жылы «Қазақ» газетін ұйымдастырып, оның бас редакторы болды.

Тіл біліміне қосқан үлесі

Ахмет Байтұрсынұлы араб графикасына негізделген қазақ әліпбиін («Төте жазу») реформалап, қазақ тілінің фонетикалық ерекшеліктеріне бейімдеді. Ол алғашқы қазақ тілі оқулықтарын, әліппелерді және грамматикалық еңбектерді жазып шықты.

Саяси қызметі және мұрасы

Ол «Алаш» партиясының негізін қалаушылардың бірі болып, қазақ автономиясын құру жолында күресті. Кеңес өкіметі тұсында қуғын-сүргінге ұшырап, 1937 жылы атылды. Бүгінде ол ұлттық реформатор әрі мәдениет пен білімнің шамшырағы ретінде құрметтеледі.

Бөлісу: