Қай тіл қазақ тіліне ең жақын?

Қазақ тіліне қай тіл ең жақын деп сұраса, көбісі бірден қырғыз тілін атайды. Шынында да, қазақ пен қырғыздың көшпелі мәдениеті, салт-дәстүрі мен тұрмысы өте ұқсас.

Бірақ лингвистикалық тұрғыдан алғанда, бұл жауап толықтай дұрыс емес.

Қазақ тіліне ең жақын тіл – қарақалпақ тілі (Karakalpak).

Қарақалпақтар кімдер?

Қарақалпақтар негізінен Өзбекстан құрамындағы Қарақалпақстан Автономиялық Республикасында тұрады. «Қарақалпақ» сөзі туркі тілдерінде тура «қара қалпақ киген халық» деген мағынаны білдіреді.

Тарихи тұрғыдан қарақалпақтар мен қазақтар Алтын Орда ыдырағаннан кейінгі Дешті Қыпшақ даласынан бастау алады. Олардың рулық құрылымы, тарихи жады мен әдет-ғұрыптары өте ұқсас.

Неліктен қарақалпақ тілі ең жақын?

Тіл білімі бойынша қазақ тілі мен қарақалпақ тілі түркі тілдері отбасының қыпшақ топшасындағы қыпшақ-ноғай тармағына жатады.

Екі тілдің сөздік қоры мен грамматикалық құрылымы 90%-дан астам ұқсас. Күнделікті қарым-қатынаста қазақтар мен қарақалпақтар аудармашысыз-ақ бір-бірін толық түсіне алады. Көптеген лингвист ғалымдар қарақалпақ тілін қазақ тілінің диалектісі сияқты өте жақын деп есептейді.

Бұдан бөлек, Ресейдің Кавказ аймағын мекендейтін ноғай тілі де осы топқа жатады. Ал баршаға таныс қырғыз тілі қыпшақ тобының басқа тармағына (қырғыз-қыпшақ) жатады, сондықтан ол туыстық жағынан қарақалпақ тілінен кейін тұрады.

Видео салыстыру

Түркі тілдерінің ұқсастығын төмендегі видеодан көре аласыз: