Ат спорты
Қыз қуу
Қыз қуу — қазақ халқының ең көрікті де қызықты ұлттық ат спорты ойындарының бірі. Бұл шабандоз жігіт пен бойжеткеннің ат үстіндегі шеберлігін, шапшаңдығын және ептілігін сынайтын дәстүрлі ойын.
Қыз қуу ойынының тарихы мен мәдени маңызы
Қыз қуу — көшпенділер мәдениетінен бастау алатын көне дәстүр. Ертеде бұл ойын жастардың ат үстіндегі шеберлігін тексерумен қатар, қыз бен жігіттің сезімін, ептілігін білдірудің ерекше жолы болған. Бүгінде бұл салт Наурыз сияқты ұлттық мерекелерде, тойларда және халықаралық конно-спортивті фестивальдерде кеңінен көрсетіледі.
Ойынның негізгі ережелері
- Бөлім 1 (Жігіттің қууы): Жігіт пен қыз сөре сызығынан бастайды. Қыз бәйгеге сәл ерте шығып, атын шабады. Жігіт оны мәре сызығына дейін куып жетіп, бетінен немесе иығынан сүюі (немесе тиіп үлгеруі) керек.
- Бөлім 2 (Қыздың қууы): Мәреге жеткен соң, екеуі кері бұрылады. Енді қыз жігітті қуады. Егер жігіт қызға жеткізбей мәреге жетсе — ұтқаны. Егер қыз жігітті қуып жетсе, оны камшымен (жеңіл) соғуға құқылы.
- Киім мен жабдық: Қатысушылар ұлттық оймышты жарқын шапан, бөрік киіп, сәнденген аңшылық немесе бәйге аттарымен шығады.
Бұл ойын шабандоздардың жылдамдығын, атты басқару шеберлігін және ұлттық рухты айқын көрсетеді.