Мұхтар Әуезов
Мәдениет және өнер

Мұхтар Әуезов

Жазушы, драматург, ғалым, академик

1897 – 1961

Ұлы жазушы, «Абай жолы» роман-эпопеясының авторы, қазіргі қазақ әдебиетінің негізін қалаушылардың бірі.

Мұхтар Омарханұлы Әуезов (1897–1961) — қазақ әдебиетінің ұлы классигі, көрнекті жазушы, драматург, қоғам қайраткері және филология ғылымдарының докторы, профессор. Ол заманауи қазақ әдебиеттануы мен драматургиясының іргетасын қалаған ірі тұлғалардың бірі болып табылады.

Ерте жылдары мен білімі

Мұхтар Әуезов Семей өңірінде дүниеге келген. Жастайынан араб, орыс тілдерін меңгеріп, Шәкәрім мен Абайдың рухани мұрасынан сусындап өсті. Семейдегі учительская семинарияны, кейіннен Ленинград мемлекеттік университетін бітіріп, Ташкенттегі Орта Азия мемлекеттік университетінің аспирантурасында білімін толықтырды. Ол «Алаш» қозғалысының идеяларына жақын болып, ұлттық ағартушылық ісіне белсене араласты.

Шығармашылық жолы мен «Абай жолы» эпопеясы

Әуезовтің шығармашылық мұрасы өте бай. Оның «Еңлік – Кебек», «Қарагөз» драмалары қазақ театр өнерінің алтын қорына енді. Ал «Көксерек», «Қилы заман» сияқты повестері адам психологиясы мен қоғамдық қайшылықтарды терең бейнелейді.

Жазушының өмірінің басты туындысы — төрт томдық «Абай жолы» роман-эпопеясы. Бұл шығармада ұлы ақын Абай Құнанбайұлының өмір жолы арқылы XIX ғасырдағы қазақ халқының көшпелі тұрмысы, әлеуметтік құрылымы, салты мен рухани әлемі энциклопедиялық ауқымда суреттелген. Роман әлемнің 30-дан астам тіліне аударылып, француз жазушысы Луи Арагон сияқты әлемдік тұлғалар тарапынан жоғары бағаланған.

Ғылыми және академик ретіндегі мұрасы

Мұхтар Әуезов — Қазақ КСР Ғылым академиясының академигі. Ол абайтану ғылымының негізін қалап, «Манас» қырғыз эпосын зерттеуде де үлкен еңбек сіңірді. Жазушының есімі театрларға, көшелерге, мектептерге және Алматыдағы Әдебиет және өнер институтына берілген.

Бөлісу: