Ойын ережелері

Жүріс жасау механизмі (Тас тарату)

Ойынды жеребе бойынша бастаған ойыншы өз тарапындағы кез келген бір отауды таңдап, жүріс жасайды.

• Бір құмалақты қалдыру ережесі: Ойыншы таңдаған отаудағы барлық құмалақты қолына алып, бір құмалақты осы отаудың өзінде қалдырады. Қалған құмалақтарды сағат тіліне қарсы бағытта (солдан оңға қарай) келесі отауларға бір-бірден таратып шығады.
• Жалғыз құмалақ ережесі: Егер таңдалған отауда тек 1 ғана құмалақ болса, ойыншы оны көршілес келесі (оң жақтағы) отауға ауыстырады. Түпкі отау бос қалады.

Құмалақтарды ұтып алу (Басып алу ережесі)

Жүріс кезінде соңғы құмалақ қарсыластың отауына барып түскенде, мынадай жағдайлар орын алуы мүмкін:

• Жұп сан ережесі: Соңғы құмалақ түскен қарсылас отауындағы құмалақтардың жалпы саны жұп санға (2, 4, 6, 8, 10...) айналса, ойыншы осы отаудағы барлық құмалақты ұтып алып, өзінің қазанына салады.
• Тайынша (Тақ сан): Егер соңғы құмалақ түскен отаудағы тастар саны тақ болып қалса, жүріс аяқталады, тастар ұтып алынбайды және кезек қарсыласқа өтеді.

Тұздық алу ережесі (Арнайы жүріс)

«Тұздық» — Тоғыз құмалақ ойынындағы өте маңызды стратегиялық элемент.

• Егер жүріс кезінде соңғы құмалақ қарсыластың 3 құмалағы бар отауына түсіп, тастар санын 4-ке (жұп) жеткізсе, ойыншы осы отауды «Тұздық» деп жариялай алады.
• Бұл отауға түскен барлық құмалақтар (қарсыластың да, өзіңіздің де) автоматты түрде осы Тұздық иесінің қазанына түседі.
• Тұздық алу шектеулері:
  • Әр ойыншы ойын бойы тек 1 рет қана Тұздық ала алады.
  • Қарсыластың №9 оң жақтағы соңғы отауынан (Маңдай) Тұздық алуға болмайды.
  • Қарсылас Тұздық алған отаудың нөмірімен аттас (симметриялы) отаудан Тұздық алуға болмайды.

Атсырау және ойынның аяқталуы

Ойын екі жағдайда аяқталады:

• 82 құмалақ жинау: Ойыншылардың бірі өз қазанына 82 немесе одан да көп құмалақ жинаған бойда ойын бірден тоқтатылып, сол ойыншы жеңімпаз атанады.
• Атсырау: Жүріс кезегі келген ойыншының өз отауларында бірде-бір құмалақ қалмаса, бұл жағдай «Атсырау» деп аталады. Қарсыласы өз отауларындағы барлық қалған құмалақтарды өз қазанына жинап алады да, ойын нәтижесі есептеледі.